Od antičkih Skita i zlatnog doba Kijeva, do kozačke slobode i spajanja kultura, istorija ukrajinskih zemalja svedoči o vekovnoj borbi za samostalnost, dramatičnim usponima i preplitanju uticaja na granici Istoka i Zapada.
Prostori koji danas čine modernu Ukrajinu vekovima su predstavljali pozornicu uzbudljivih i tragičnih istorijskih događaja. Na ovom tlu nastajale su i nestajale civilizacije, proplitale se različite kulture i vodili presudni ratovi. Zbog svoje specifične geografske pozicije, ovaj region u istorijskoj nauci često nosi naziv „kapija Evrope“, jer su upravo preko ukrajinskih ravnica mnogi narodi, religije i kulturni uticaji ulazili na evropski kontinent. Ujedno, ova teritorija se smatra i kolevkom mnogih naroda, budući da su na njoj vekovima zajedno živeli i stvarali Ukrajinci, Poljaci, Jevreji, Tatari, Belorusi, Romi, Bugarima, Grci, Jermeni, Nemci i Rumuni.
Iz zapisa antičkog istoričara Herodota poznato je da su na ovim prostorima, vekovima pre nove ere, živeli nomadski Skiti, koji su trgovali sa helenskim kolonijama na crnomorskoj obali i ratovali sa Persijancima. Nakon što je sjaj antičke civilizacije izbledeo, na istorijsku scenu stupaju Sloveni, za čiju se prapostojbinu, na osnovu arheoloških istraživanja, smatra upravo ukrajinsko tlo.
Pod uticajem hrišćanstva, slovenski preci formirali su moćnu srednjovekovnu državu poznatu ka Kijevska Rus u trenutku kada današnja Ruska Federacija nije ni postojala.. Krajem 11. veka, tokom svog zlatnog doba, njen glavni grad Kijev brojao je oko 100.000 stanovnika, što je u to vreme premašivalo ukupnu populaciju Londona i Pariza zajedno. Međutim, u 13. veku, vladari ove države prvi su u Evropi stali na put mongolskoj invaziji, što je značajno oslabilo državotvorni potencijal i uticaj lokalnog plemstva.
Nakon mongolskih osvajanja, ukrajinske zemlje dolaze pod vlast susednih država — Litvanije i Poljske. Njihovim spajanjem nastaje Državna zajednica Poljske i Litvanije, jedna od najvećih i najmoćnijih evropskih monarhija koja je od 16. do kraja 18. veka obuhvatala teritorije današnje Poljske, Ukrajine, Belorusije, Litvanije, Letonije i zapadnog dela Rusije.
Upravo u tom periodu nastaje jedinstveni fenomen slobodnog viteštva i pojava Kozaka. Kao samostalni ratnici, Kozaci su uspeli da stvore i sopstvenu državu — Hetmanat ili Zaporošku vojsku. Kozačke jedinice učestvovale su u gotovo svim velikim sukobima u regionu, bilo kao nezavisna vojna sila ili kao najamnici, negujući sopstvene običaje, vojnu tradiciju i specifičan sistem samouprave.
Paralelno sa ovim procesima, na jugu se razvijala država Krimskih Tatara — Krimski kanat. Istorija je Krimske Tatare i Kozake spajala u bliske vojne saveze, ali ih i gurala u surove međusobne sukobe. Krimska država prestala je da postoji krajem 18. veka, u isto vreme kada je podeljena Poljsko-Litvanska Unija i kada je kozački Hetmanat konačno izgubio svoju autonomiju, što su bili ključni događaji u širenju uticaja Ruske Imperije na ovim prostorima.
Autor: Pink.rs
