Zvanični podaci Biroa za popis stanovništva SAD (U.S. Census Bureau) za prvu polovinu 2026. godine razotkrili su tektonski poremećaj u globalnim trgovinskim tokovima: Vijetnam je zabeležio masivan trgovinski suficit sa Sjedinjenim Državama od čak 114 milijardi dolara, čime je pretekao Kinu, Meksiko i Tajvan i postao najveći pojedinačni izvor američkog trgovinskog deficita.
Uvoz robe iz Vijetnama u SAD skočio je za 40 procenata na godišnjem nivou, dostigavši 123 milijarde dolara. Ovaj drastičan skok direktna je posledica trgovinske politike Vašingtona usmerene na zaštitu domaće privrede i drastične razlike u carinskim stopama — dok efektivne carine na kinesku robu iznose 23,2 odsto, roba iz Vijetnama opterećena je sa svega 6,5 procenata. Pod tim pritiskom, vodeći globalni giganti poput kompanija Apple i Nike ubrzano su preusmerili svoje proizvodne i sklapačke linije prema Vijetnamu kako bi izbegli visoke namete.
Međutim, ono što je u javnosti promovisano kao uspešna strategija diverzifikacije i izmeštanja lanaca snabdevanja iz Kine (poznata kao „Kina + 1“), izazvalo je ozbiljnu zabrinutost ekonomskih analitičara i bezbednosnih stručnjaka. Postoji utemeljena sumnja da značajan deo ovog izvoza ne predstavlja stvarnu vijetnamsku proizvodnju, već pretovar (transshipment) i preusmeravanje robe kineskih državnih proizvođača. Kineske kompanije koriste Vijetnam kao posredničku stanicu gde se na robu stavljaju nove deklaracije kako bi se zaobišle visoke američke carine i izbegle sankcije.
Apsurd ove situacije ogleda se u tome što su američke trgovinske barijere umesto presecanja zavisnosti od industrijske mašinerije u Pekingu ,nehotečno stvorile masivan sporedni ulaz za jeftinu i preusmerenu kinesku robu. Ovaj fenomen otvara ozbiljno pitanje o delotvornosti zapadnih ekonomskih mera i sposobnosti regulatora da spreče Komunističku partiju Kine u podrivanju globalnog trgovinskog poretka kroz mreže posredničkih država.
Autor: Pink.rs
